AİGAİ’NİN KEHANET MERKEZİ GÜN YÜZÜNE ÇIKIYOR

Manisa’nın Yunusemre ilçesinde yer alan Aigai Antik Kenti’ne bağlı Apollon Khresterios Kehanet Merkezi, büyük ölçüde korunmuş mimari blokları ve restore edilebilir yapısıyla antik dünyanın inanç merkezleri arasında dikkat çekiyor.

Doğal su kaynaklarıyla çevrili Kocaçay Vadisi’nde bulunan kutsal alan, hem bilimsel kazılar hem de kültür turizmi açısından güçlü bir potansiyel taşıyor. ANTİK DÜNYANIN İNANÇ MERKEZİ Aigai Antik Kenti’nden yaklaşık 2,5 kilometre uzaklıkta yer alan Apollon Khresterios Kehanet Merkezi, Tanrı Apollon’un “kahin” sıfatıyla insanlara kehanet sunduğu sayılı kutsal alanlardan biri olarak biliniyor. Helenistik dönemde, milattan önce yaklaşık 280 yıllarında inşa edilen tapınak, antik çağda Aiolis bölgesinin en önemli kehanet merkezleri arasında yer aldı. SU KAYNAKLARI VE KEHANET İNANCI Didyma ve Klaros gibi Anadolu’nun önde gelen kehanet merkezleriyle aynı inanç geleneğine sahip olan tapınak, su kaynaklarıyla ilişkili konumuyla dikkat çekiyor. Apollon kehanet merkezlerinin, yer altı suları ve doğal gaz çıkışlarının bulunduğu alanlara kurulmasının, dönemin dini ve ritüel anlayışının bir parçası olduğu değerlendiriliyor. ROMA DÖNEMİNDE YENİDEN İNŞA EDİLDİ Pergamon Koordinatör Kazı Başkanı ve Aigai Antik Kenti Kazı Başkanı Prof. Dr. Yusuf Sezgin, tapınağın Roma döneminde kapsamlı bir yenilemeden geçtiğini belirtti. Sezgin, Roma Valisi Publius Servilius Isauricus’un milattan önce 1. yüzyılda büyük bir yatırımla tapınağı yeniden inşa ettirdiğini, günümüzde alanda görülen sütunlar ve mimari blokların büyük bölümünün bu döneme ait olduğunu ifade etti. MODERN YOLUN OLMAMASI AVANTAJA DÖNÜŞTÜ Tapınağa yalnızca yürüyerek ulaşılabilmesi ve modern bir yolun bulunmaması, yapının büyük ölçüde özgün haliyle günümüze ulaşmasını sağladı. Prof. Dr. Sezgin, mimari blokların büyük bölümünün yerinde olduğunu ve bilimsel çalışmalarla tapınağın yüzde 70–80 oranında orijinal taşlarıyla ayağa kaldırılabileceğini belirtti. ÜNLÜ KAHİN POLLÉS’İN İZLERİ Kazı ve araştırmalar sırasında, antik dönemde Aigai’de yaşamış ünlü kahin Pollés’e dair önemli veriler elde edildi. Prof. Dr. Sezgin, Pollés’in kehanetleriyle ün kazandığını ve adının antik kaynaklarda geçtiğini belirterek, bu kahinin Apollon Khresterios Tapınağı ile ilişkili olabileceğini değerlendirdi. ANTİK YOL VE FESTİVALLER Aigai Antik Kenti’nden tapınağa uzanan taş döşeli antik yolun büyük bölümünün gün yüzüne çıkarılabildiğini belirten Sezgin, bu yolun antik dönemde festivaller ve törenler için kullanıldığını söyledi. Özel günlerde Tanrı Apollon adına kurban törenlerinin gerçekleştirildiği ifade edildi. 2005 YILINDAKİ TAHRİBAT Tapınak, 2005 yılında defineciler tarafından gerçekleştirilen bir saldırı sonucu zarar gördü. Tapınak girişinde yer alan lento taşının kırılarak tahrip edildiğini belirten Prof. Dr. Sezgin, bu olayın yapının bütünlüğüne ciddi zarar verdiğini kaydetti. ÇOK KATMANLI KÜLTÜREL MİRAS Tapınağın işlevini yitirmesinin ardından, yapı taşlarının bir kısmı kullanılarak yaklaşık 150 yıl önce bir değirmen inşa edildi. Bu durumun, bölgedeki çok katmanlı kültürel mirası yansıttığını belirten Sezgin, değirmen kalıntılarının da korunması gerektiğini vurguladı. KÜLTÜR TURİZMİ İÇİN GÜÇLÜ POTANSİYEL Bugün Apollon Khresterios Kehanet Merkezi, özgün mimarisi, antik yol bağlantısı ve inanç tarihindeki yeriyle Aigai Antik Kenti’ni ziyaret edenler için yeni bir keşif rotası olarak değerlendiriliyor. Bilimsel kazı, belgeleme ve kontrollü restorasyon çalışmalarıyla alanın kültür turizmine kazandırılması mümkün görülüyor. (İHA)