DEMİRCİ’DE KADINLARIN ÇİTLEMBİK MESAİSİ

Manisa’nın Demirci ilçesinde yılda yaklaşık 450 ton çitlembik toplayan kadınlar, zorlu arazi şartlarında elde ettikleri ürünü kurutup satarak aile bütçelerine katkı sağlıyor. Çerez olarak da tüketilen çitlembik, ilaç ve kozmetik sanayisinde ham madde olarak değerlendiriliyor.

Demirci’yi çevreleyen dağlık ve kırsal alanlarda kendiliğinden yetişen çitlembik, bölge halkının önemli gelir kaynakları arasında yer alıyor. Hatmi çiçeği, kekik ve papatyanın yanı sıra yörenin doğal ürünlerinden biri olan çitlembik, eylül ayıyla birlikte yeşil renge dönmeye başlayınca kadınlar tarafından imece usulüyle toplanıyor. 40 MAHALLEDE ÇİTLEMBİK HASADI Demirci ilçe merkeziyle birlikte Rahmanlar, Kulalar, Sevinçler, Esenyurt, Mezitler, Boyacık ve Kerpiçlik başta olmak üzere yaklaşık 40 mahallede hasat yapılıyor. Her yıl yaklaşık 450 ton toplanan ürün, işlendikten sonra İstanbul, Ankara, Gaziantep ve Bursa’daki ilaç ve kozmetik firmalarına gönderiliyor. DAĞLARDAN KAZANLARA, KAZANLARDAN GÜNEŞE Sabahın erken saatlerinde kovalarıyla dağların yolunu tutan kadınlar, dik yamaçlarda topladıkları çitlembikleri çuvallarla evlerine taşıyor. Yapraklarından ve kırmızı tanelerinden ayrılması için su dolu kazanlarda yıkanan ürün, daha sonra güneşe serilerek kurutuluyor. Kurutulan çitlembiğin bir bölümü kavrularak çerez olarak tüketilirken, bir bölümü de yağı çıkarılmak veya sanayide kullanılmak üzere satılıyor. Zorlu arazi şartlarında sürdürülen hasat, özellikle kırsal mahallelerde yaşayan kadınlara ek gelir sağlıyor. 78 YAŞINDAKİ ZEYNEP NİNE YILLARDIR TOPLUYOR Çocukluğundan bu yana dağlardan çitlembik topladığını anlatan 78 yaşındaki çiftçi Zeynep Sönmez, geçmişte ailesiyle birlikte topladığı ürünlerin yağını çıkararak kendi ihtiyaçları için kullandıklarını söyledi. Yıllardır sürdürdüğü geleneği anlatan Sönmez, “Biz çocukluğumdan beri annemle, yengemle dağlara giderdik. Sıyırır getirirdik. Çöplerini yıkayıp kurutur, öğüterek yağını çıkartırdık. Ekim ayı girmeden yetişmeye başlıyor. Yeşilini toplayıp eve getiriyoruz. Kazanı suyla doldurup, üstüne çıkanları alıyoruz. Altın yeşilini süzüp çuvala koyuyoruz, serip kurutup satıyoruz. Eskiden yağını çıkartıp kendimiz yiyorduk, şimdi her şey bol olduğu için kendimiz yemeyip satıyoruz” dedi. “KADINLARIMIZ AİLELERİNE DESTEK OLUYOR” Rahmanlar Mahallesi’nden Havana Sönmez de çitlembik toplamanın kadınlar için önemli bir gelir kapısı olduğunu belirtti. Sonbaharla birlikte kadınların bir araya gelerek dağlardan çitlembik topladığını anlatan Sönmez, ürünün kurutulduktan sonra satıldığını ya da yağının çıkarıldığını ifade etti. Çitlembiğin yörede hem çerez hem de yağ olarak tüketildiğini belirten Sönmez, “Güz geldiği zaman kadınlar toplanıp gidip topluyoruz. Süzüp, kurutup kimisi yağını yaptırıyor, kimisi satıyor. Kadınlarımız ailelerine destek oluyor. Kurutup çerez olarak da yiyoruz, yağını çıkartıp ekmek kızartarak yemeklere katıyoruz. Yakmadan yenirse şifa niyetine tüketiliyor. Astıma yararlı olduğu, mide rahatsızlıklarına iyi geldiği ve hazımsızlığı giderdiği söyleniyor” diye konuştu. Demirci’de geleneksel yöntemlerle sürdürülen çitlembik hasadı, kadınların aile ekonomisine katkı sağlamasının yanı sıra bölgenin doğal ürünlerinin farklı sektörlerde değerlendirilmesine de olanak tanıyor. İHA