KURŞUNLU HAN’DA 82 YILLIK SANAT HİKAYESİ

Manisa’nın Şehzadeler ilçesindeki Tarihi Kurşunlu Han, farklı sanat dallarına ev sahipliği yapmayı sürdürüyor. Hanın sanatçılarından 82 yaşındaki heykeltıraş Cengiz Sevener ise çocukluk yıllarında kil ile başlayan heykel serüvenini bugün de sürdürüyor. Sevener, öğretmenlikten heykeltıraşlığa uzanan hikayesini ve Manisa’ya kazandırdığı eserlerin öykülerini anlattı.

Manisa’nın Şehzadeler ilçesinde bulunan Tarihi Kurşunlu Han, içerisinde barındırdığı atölyelerle kentin kültür ve sanat hayatında önemli bir yere sahip. Bu atölyelerden birinde çalışmalarını sürdüren 82 yaşındaki Cengiz Sevener, çocukluk yıllarında başlayan heykel tutkusunu bugünlere taşıyor. Yıllar içerisinde Manisa’nın farklı noktalarına çok sayıda eser kazandıran Sevener’in hayat hikayesi de yaptığı heykeller kadar dikkat çekiyor. “MEMUR ÇOCUĞUYDUM, ANADOLU’NUN BİRÇOK YERİNİ GEZDİM” Aslen Kırklarelili olan Sevener, 1944 yılında memur bir babanın çocuğu olarak dünyaya geldi. Babasının görevi nedeniyle çocukluk ve gençlik yıllarında Türkiye’nin farklı şehirlerinde yaşayan Sevener; İstanbul, Çanakkale, Hatay’ın Dörtyol ilçesi, Manisa’nın Turgutlu ve Salihli ilçelerinde bulundu. Hayatının önemli bir bölümünü geçirdiği Salihli’de lise eğitimini tamamlayan Sevener, Salihli Lisesi’nden mezun oldu. “Yaşamımız böyle geçti. Memur çocuğu olunca Anadolu’nun değişik yerlerine gidersiniz” diyen Sevener, farklı coğrafyalarda yaşamanın sanat anlayışına da önemli katkılar sunduğunu ifade etti. ÖĞRENCİ OLDUĞU OKULA ÖĞRETMEN OLARAK DÖNDÜ Salihli Lisesi’nden mezun olduktan yıllar sonra aynı okula bu kez öğretmen olarak dönen Sevener, 1974 yılında sanat tarihi öğretmenliği yapmaya başladı. İki çocuğunun annesi Meral Sevener’in de sanat tarihi öğretmeni olduğunu belirten Sevener, öğretmenlik yıllarının ardından heykel sanatına daha fazla ağırlık verdi. ÇOCUKLUK ANISINI HEYKELLE YAŞATTI Sevener’in eserlerinde hayatından izler de önemli bir yer tutuyor. 1953 yılında Hatay’ın Dörtyol ilçesinde yaşadığı bir çocukluk anısı, yıllar sonra Manisa’da bir heykele dönüştü. O dönemde Dörtyol’da elektrik olmadığını anlatan Sevener, akşamları sokakları aydınlatmak için kullanılan gaz lambalarının altında ağabeyiyle ders çalıştıklarını söyledi. Yıllar sonra Manisa Belediyesi tarafından Gençlik Parkı için kendisinden bir heykel istendiğini belirten Sevener, çocukluk anısının aklına geldiğini ifade ederek şöyle konuştu: “Çocukluğumu hatırladım. Çocukları okumaya özendirsin diye elektrik ışığı altında kitap okuyan delikanlı heykelini yaptım. Geçmişte kendi yaşadığım olayı kültürel olarak burada canlandırmak istedim. O eser, bu anlamda güzel bir anıdır benim için.” HEYKEL SERÜVENİ TURGUTLU’DA KİLLE BAŞLADI Sevener’in heykel sanatına ilgisinin temelleri ise çocukluk yıllarında Manisa’nın Turgutlu ilçesinde atıldı. Turgutlu’nun kiremit ve tuğla üretimindeki yeri nedeniyle kil ile küçük yaşlarda tanıştığını anlatan Sevener, bu malzemeyle oynayarak çeşitli figürler yaptığını söyledi. “Benim çocukluğumdan gelir bazı şeyler. Çocukluğumun bir bölümü Turgutlu’da geçti. Turgutlu kiremit sanayinin merkezidir. Kiremidin, tuğlanın ham maddesi kildir. Ben de kille oynamayı çok severdim. Küçüklüğümde alırdım o kili; kediler, köpekler yapardım. Öyle başladı bu iş” diyen Sevener, heykelle tanışmasının 7 yaşında başladığını belirtti. Sevener, “82 yaşındayım, şunu söyleyebilirim; 7 yaşından itibaren kille tanıştım ben. Kille tanışmam sonucu başlayan bu hikaye bugünlere kadar geldi” ifadelerini kullandı. MÜDÜRLÜĞÜ BIRAKIP HEYKELİN BAŞINA GEÇTİ 1994 yılında Manisa Lisesi’ndeki görevinden emekli olan Sevener, daha sonra kentteki iki dershanede müdürlük yaptı. Ancak heykel sanatına olan ilgisi, onu bir süre sonra yöneticilik görevini bırakıp tamamen sanatına yönelmeye götürdü. Dönemin Manisa Belediye Başkanı Adil Aygül’ün talebi üzerine Moris Şinasi Kavşağı’ndaki büyük anıtın yapımına başladığını anlatan Sevener, bu süreçte dershane müdürlüğünden ayrıldığını belirtti. “Rahmetli Adil Bey çağırdı. Ben ona anıtın maketini vermiştim. ‘Hocam bunu yapacağız’ dedi. ‘İstifa etmem lazım’ dedim. ‘Et’ dedi bana. Ve ben dershane müdürlüğünden ayrıldım, o büyük anıtın yapımına başladım” diyen Sevener, bu çalışmanın ardından farklı eserler üretmeye devam ettiğini söyledi. MANİSA’NIN HAFIZASINA KAZINAN ESERLER Sevener’in imzasını taşıyan heykeller bugün Manisa’nın birçok noktasında kentin simgeleri arasında yer alıyor. Gördes’teki Şehit Makbule Hanım Anıtı, Sultan Camii önündeki Merkez Efendi Heykeli, Şehzadeler Anıtı, Lale Meydanı’ndaki lale heykelleri ve Fatih Parkı’ndaki Manisa Tarzanı Heykeli, sanatçının kentteki bilinen çalışmalarından bazılarını oluşturuyor. Salihli’de bulunan “Atatürk ve Çocuklar” eserinin de kendisi için ayrı bir anlam taşıdığını belirten Sevener, “İki çocuk, Atatürk’e sevgi dolu bakışlarla el değdirmek isterler. O günden bugüne geldik. Devam ettik, şu anda da buradayız” dedi. “HEYKELLERİM ŞEHRİN HAFIZASINDA YAŞIYOR” Yıllar içerisinde Manisa’ya çok sayıda eser kazandıran Sevener, heykellerinin kent yaşamının bir parçası haline gelmesinden büyük mutluluk duyduğunu söyledi. Manisalıların adres tariflerinde eserlerinin bulunduğu noktaları kullanmasının kendisini mutlu ettiğini belirten Sevener, “Adres verirken insanlar ‘Lale Meydanı’, ‘Merkez Efendi’nin orası’ diyor. Bu benim için çok büyük mutluluk. Heykellerim şehrin hafızasında yaşıyor” ifadelerini kullandı. MANİSA’YA KAZANDIRDIĞI ESERLER Cengiz Sevener’in Manisa ve çevresine kazandırdığı bilinen eserlerden bazıları şöyle: 1992: Şehit Makbule Hanım Anıtı – Gördes 1996: Merkez Efendi Heykeli – Sultan Camii önü 1998: Şehzadeler Anıtı – Manisa ile ilişkili beş Osmanlı padişahını betimleyen çalışma 1999: Lale Heykelleri – Lale Meydanı 2000: Manisa Tarzanı Heykeli – Fatih Parkı 2002: Sekiz Havuz kabartmaları – Manisa tarihini anlatan rölyefler Horozköy Horoz Heykeli Saruhan Bey Heykeli Yunus Emre büstleri Mermer figürler ve alçı rölyefler İHA