Antandros Antik Kenti’nde bin 600 yıllık kilise gün yüzüne çıkarılıyor

Balıkesir’in Edremit ilçesindeki Antandros Antik Kenti’nde 2026 yılı kazı çalışmaları, Geç Antik Çağ’a ait büyük bir kilise yapısına yoğunlaştı. Antandros Antik Kenti Kazı Başkanı Prof. Dr. Gürcan Polat, 2024 yılında kazılmaya başlanan yapının bölgedeki erken dönem kiliseleri açısından önemli veriler taşıdığını belirtti. Yapının ortaya çıkarılan bölümünün 17 metre genişliğinde olduğunu aktaran Polat, doğu kısmına henüz ulaşılamadığı için toplam uzunluğunun bilinmediğini söyledi.

Kazılarda mozaikler üzerindeki kitâbelerin yanı sıra freskler, bitkisel bezemeler ve büyük granit sütunlar da gün yüzüne çıkarılıyor. Polat, Antandros’un tarihi kaynaklarda piskoposluk merkezi olarak geçmesinin, ortaya çıkarılan kilisenin önemini artırdığını ifade etti. KAZILAR 22 HAZİRAN’DA BAŞLADI Antandros’taki 2026 kazı sezonu 22 Haziran’da başladı. Prof. Dr. Gürcan Polat, bu yılki çalışmaların erken başlamasında Antandros Antik Festivali’nin de etkili olduğunu belirtti. Festivalin antik kentin ve bölgenin tanıtımına katkı sağladığını ifade eden Polat, kazı çalışmalarının büyük bölümünün kilise yapısına ayrıldığını kaydetti. 2024 yılında kazılmaya başlanan yapının Geç Antik Çağ’a tarihlendirildiği belirtildi. Polat, kilisenin milattan sonra 5. yüzyılın başlarında inşa edilmiş olabileceğini, 7. yüzyıldaki Arap akınlarının ardından ise terk edilmiş olabileceğini değerlendirdi. 17 METRELİK YAPI ORTAYA ÇIKARILDI Kazı çalışmalarında kilisenin şu ana kadar 17 metrelik genişliğe sahip bölümü ortaya çıkarıldı. Yapının doğu tarafındaki kazıların henüz tamamlanmaması nedeniyle toplam uzunluğu belirlenemedi. Polat, mevcut buluntuların yapının oldukça büyük bir mimari komplekse sahip olduğunu gösterdiğini söyledi. Duvarlarda fresk izlerine rastlanırken panel ve bitkisel bezeme örnekleri de kazı çalışmalarında ortaya çıkarıldı. MOZAİKLERDE KİTÂBELER BULUNDU Kilisenin zemininde ortaya çıkarılan mozaikler, yapının geçmişine ilişkin önemli bilgiler sağladı. Mozaikler üzerindeki kitâbelerden, yapının cemaat tarafından yaptırıldığı ve mozaiklerin Kandidos adlı bir kişi tarafından finanse edildiğinin anlaşıldığı belirtildi. Kazı alanında mozaiklerin üzerinde yaklaşık 10 santimetrelik yangın tabakasına da rastlandı. Polat, bu bulgunun kilisenin büyük bir yangın sonucunda kullanım dışı kalmış olabileceğine işaret ettiğini ifade etti. GRANİT SÜTUNLAR ANITSALLIĞI GÖSTERİYOR Kilisenin mimari unsurları arasında büyük granit sütunlar da bulunuyor. Polat, sütunların boyutlarının yapının anıtsal niteliğini ortaya koyduğunu belirtti. Duvarlardaki freskler ile çeşitli süsleme unsurlarının da incelendiği kilisede sürdürülen kazılar, yapının mimari özelliklerinin yanı sıra dönemin dini ve sosyal yaşamına ilişkin veriler elde edilmesine olanak sağlıyor. ANTANDROS’UN PİSKOPOSLUK GEÇMİŞİ Tarihi kaynaklarda Antandros’un Efes Başpiskoposluğu’na bağlı bir piskoposluk merkezi olarak geçtiğini hatırlatan Prof. Dr. Gürcan Polat, bu durumun kilisenin arkeolojik önemine dikkat çektiğini söyledi. Polat, ortaya çıkarılan yapının Antandros’un ilk ve önemli kiliselerinden biri olabileceğini belirtti. Kazıların doğu bölümünde sürdürülecek çalışmalarla yapının tamamına ilişkin daha kapsamlı bilgilerin elde edilmesi bekleniyor. İHA