Manisa’nın Türkiye’deki toplu ulaşımda en pahalı illeri arasında olduğu hep söylenir. Öyle birçok büyükşehre rağmen daha küçük bir yerleşime sahip olan Manisa’da mesafe ile ücret bakımından da belki en pahalı illerden biri olabilir.
ÖĞRENCİ 15, TAM 30 TL OLDU
Geçtiğimiz günlerde Manisa’daki toplu ulaşıma zam geldi. 25 TL olan tam bilet ücreti, 30 TL’ye, 13,25 TL olan öğrenci bileti ise 15 TL’ye yükseldi. Yeni tarifeye göre şehir merkezinde kredi kartıyla biniş yapan yolcular ise 36 TL ödeyecek. Kent sakinleri için bu, sadece birkaç liralık bir artış değil; sabah işe giderken, öğrenciler okula ulaşırken hissedilen yeni bir yük anlamına geliyor.
TOPLU ULAŞIM LÜKS HALE GELDİ
Toplu ulaşım, modern kentlerin en temel kamu hizmetlerinden biridir. Son yıllarda bu tablo tersine dönmüş durumda: Toplu ulaşım, dar gelirli için bir zorunluluk olmaktan çıkıp neredeyse lüks haline geliyor.
***
Elbette bu zamlar takibi keyfi olarak yansıtılmadı. Artan akaryakıt fiyatları, bakım ve onarım maliyetleri ve çalışan ücretler… Bunlar çok ciddi bütçeler. Ancak artan maliyetin faturası doğrudan vatandaşa kesilmemeliydi.
***
Türkiye’de açlık sınırı her gün artarken, vatandaşı cebi her gün küçülürken, borç tablosu ve geçinememe kaygısı gün geçtikçe kötüye giderken üstüne bir de her gün bindiği otobüsün bileti zamlanıyor. Kentte yaşayan insan için hayat, her gün biraz daha pahalı bir yolculuğa dönüşüyor.
***
Manisa, büyüyen ve gelişen bir şehir. Sanayisi, tarımı ve üniversitesi var. Ama bir şehrin gelişmişliği, sadece yeni yollarla, kavşaklarla, projelerle ölçülmez. O şehirde yaşayan insanların yaşam kalitesiyle ölçülür. Toplu ulaşım pahalıysa, insanlar işine, okuluna, sosyal hayata erişmekte zorlanıyorsa; o şehirde gelişmişlikten söz etmek güçleşir.
***
Daha verimli hat planlamaları, yakıt tüketimini azaltan yeni nesil araçlar, merkezi hükümetten destek mekanizmaları, öğrenci ve dar gelirli için daha güçlü sürdürülebilir modeller… Bunlar hayal değil, birçok şehirde uygulanan gerçek politikalar.
***
Bu otobüsleri her gün kullanan biri olarak söylüyorum; Otobüsün içindeki vatandaş bu fiyatı görünce mazotu, maliyeti, çalışan ücretlerini değil 30 TL’ye çıkan toplu taşıma ücretini konuşuyor. Belediyenin de mecburen bu fiyatları yükseltmek zorunda kaldığının farkındayım. Ama halk durumu böyle okumuyor. Halkın, yanlış ekonomi politikaları yüzünden yaşadığı sıkıntılara bir yenisi daha eklenmemeliydi.