Değerli dostlar, geçen hafta Cumhuriyet Türkiyesi’nin yetiştirdiği önemli tarihçilerden, bilge insan, entelektüel adam, ayaklı kütüphane, yirmi birinci yüzyılın bilgelerinden İlber ORTAYLI hocamızın önemli ve anlamlı sözlerini paylaşmıştım. Bu hafta da onun yol gösterici, ders verici sözlerini aktarmayı südürmek istiyorum. * Çok okuyun. Bir insanın ufku, bakış açısı, okudukları kadardır. Roman, tarih, felsefe… okumadan kültür oluşmaz. * Dil öğrenin. En az bir yabancı dili çok iyi öğrenin. Dil bilmek, dünyayı başka gözlerle görmek, görebilmektir. * Disiplinli olun. Başarı, tesadüf değildir. Çalışma disiplini olmadan hiçbir alanda derinlik kazanılmaz. * Tarihinizi bilin. Tarih bilmeyen bir toplum, belleğini yitirir. Köklerini bilmeyen bir kişi, geleceğini kuramaz. * Gezin. Kentleri, müzeleri, tarihi yerleri görün. Dünya, yalnızca kitaplardan öğrenilmez. * Merakınızı yitirmeyin. Bir insanın en büyük sermayesi, merakıdır. Soru sormayan insan, gelişmez. * Kültürlü insan olmaya çalışın. * Dostluk ve çevre. Seni geliştirmeyen, sana yeni bir şey katmayan kalabalıklardan uzak dur. Boş muhabbet, ruhun katilidir. Dostun senden akıllı olmalı. * Gezmek ve görmek. 25 yaşından sonra dünyayı gezmek zordur. Gençken aç kalmayı, yorulmayı göze alıp dünyayı göreceksin. Otel odasında değil, sokakta öğreneceksin. * Okulu bitirir bitirmez evlenip de mobilyacı dükkanı gezeceğinize dünyayı gezin. * Dil ve kültür. Bir dil öğrenmek yetmez. O dilin edebiyatını, tarihini bilmeyen adam yalnızca konuşur, bir şey anlatamaz. Hafızanı çöplükten kurtar. * Konfor tuzağı. Konfor, insanın mezarıdır. Rahata alışan zihin, üretemez. Kendini zorlamadığın her gün, aslında geriye gittiğin bir gündür.  * Arşiv ve iz bırakmak. Gezdiğinizi yazın, okuduğunuzu not alın. Kayıt altına alınmayan hayat, yaşanmamış sayılır. Geleceğe bir not bırakmayacak mısın? * Bekleme. Kimsenin sizi bulmasını beklemeyin. Nitelikli insanları siz arayın. * Hareket et. Hareket etmekten korkmayın. Kendinizi geliştirmek istiyorsanız farklı yerlere bakacaksınız, farklı gruplara girip çıkacaksınız, kendinizi farklı sınavlara tabi tutacaksınız. * Kendi dünyanı yerinden oynat. Kendi dünyanı yerinden kendin oynatacaksın. Önemlidir bu, yoksa miskinliğe esir olursun. İşte, o da bittiğin andır. * Arayışa devam et. Bir insan kendine gerçekten “Oldum!” diyorsa dikkat etmesi gerekir. Çünkü başarının temelinde o tam olmamışlık duygusu yatar. Ancak olmamışlık hissedersen daha çok konsantre olur, püf noktası ararsın. Arayışın her zaman devam etmesi gerekir. * Yalnız kalmayı öğren. Yalnız kalmayı öğrenirseniz düşünmeyi de öğrenirsiniz. * Sonsuz bir hayat kur. Kendine dünya kurmaya niyet edenlerin, kendini gerçekleştirmeye gayret edenlerin, kendini inşa edenlerin eğitim hayatı bitmez. * Memleketinin en iyi temsilcisi ol. Geçtiğimiz kentleri bilen, yeme içmeden anlayan, coğrafyayı, ağaçları, çevreyi ve bitkileri tanıyan her insan memleketinin en iyi temsilcisidir. * Tarihi iyi bil. Tarihi bilelim, ama geçmişin kinini tutmaktan çok geleceği daha iyi kurmak için. * Tarih bilmeyen toplum, hafızasını yitirmiş insana benzer. * Türk tarihini bilmeyen bir kuşak, kendi benliğini ve kimliğini de tam anlayamaz. * Atatürk’ü anlamak için onun yaşadığı dönemin koşullarını iyi bilmek gerekir. * Türkiye Cumhuriyeti, çok zor koşullar altında kurulmuş bir büyük bir eserdir. * Atatürk’ün yaptığı reformların büyüklüğünü anlamak için dünya tarihine bakmak gerekir. * Özel hayatınla ilgili kimseyi dinleme. Bunca yıldan, bunca tavsiyeden çıkardığım kanaat şudur: Özel hayatınızla ilgili kimseyi dinlemeyeceksiniz. * Olgun bir çehre edin. Yüzünüz, her zaman yaşadıklarınızın aynasıdır. Olgun ve bilge bir çehre edinmeniz dileğiyle… Sözün Özü: Öğrenmek, aklın asla tükenmediği asla korkmadığı ve asla pişman olmadığı tek şeydir. Leonardo da Vinci