Değerli dostlar, son zamanlarda dikkatimi çeken gözlemlerimi paylaşmak istiyorum. Gözlemlerim, Yeşilay derneğinin çalışmaları ile ilgili. Evet, Yeşilay; tütün, alkol, uyuşturucu, yasaklı madde vb gibi toplum ve kişi sağlığını olumsuz etkileyen bu tür bağımlılık ürünlerinin kullanımı ile yoğun mücadele ediyor. Onları takdir ve tebrik etmek gerekir. Ama öbür yanda yaptırımların ve caydırıcılığın yeterli olmadığını düşünenlerdim. Bu yazıyı iki farklı yönde ele alacağım. İlkinde dünyadaki uygulamalardan örnekler aktaracağım. İkincisinde de ülkemizdeki durumu irdeleyeceğim.   ***   Yeşilay’ın araştırmasında “Dünya tütünsüz bir kuşak için neler yapıyor?” sorusunu araştırmış ve farklı dünya ülkelerinden uygulama örnekleri paylaşmış. Bu verilere birlikte bakalım. İRLANDA Tüm kapalı alanlarda tam sigara yasağı var. Çalışanların olduğu kişisel konutlarda ve 18 yaşından küçüklerin olduğu kişisel araçlarda da sigara içmek yasak. Dünyada kapalı alanda sigara içme yasağını ilk uygulayan ülke. Açık alanlarda, okul kampüslerinde, hastane bahçelerinde, çocuk oyun alanlarında sigara içmek yasak. FRANSA Tüm kapalı kamusal alanlarda sigara içmek yasak. Çocukları pasif içicilikten kurtarmak için 2024-2025’ten itibaren yapılan düzenleme ile plajlar, parklar, okul çevreleri, spor alanları, otobüs durakları sigara içilmeyen alanlar ilan edildi. JAPONYA Kapalı alanlarda bölgesel yasak var. Açık alanlarda ise kent odaklı yasak uygulanıyor. Tokyo, Osaka, Kyoto gibi büyük kentlerde sokakta sigara içmek, yürüyerek sigara içmek yasak. Yalnızca  belirlenmiş alanlarda izin veriliyor. 20 yaş altına sigara satışı da yasak İNGİLTERE Tüm kapalı alanlarda tam sigara içme yasağı var. Açık alanlarda ise hastane bahçeleri, okul kampüsleri, bazı parklarda sigara içmek yasak. 2009 ve sonrası doğanlara ömür boyu sigara satışı yasaklandı. FİNLANDİYA Tüm kapalı kamusal alanlarda sigara içmek yasak. Açık alanlarda ise okul bahçeleri ve çevresi, kreşler ve oyun alanları, hastane bahçeleri, spor tesisleri, toplu taşıma durakları, apartmanların ortak alanlarında balkonlar dahil, sigara içmek yasak. Finlandiya’nın tüm hedefi 2030 yılına kadar tütün ve nikotin kullanımını yüzde 5’in altına indirmek. Finlandiya’da tütün ürünlerinde reklam, promosyon, vitrin sergilemesi yasak. SİNGAPUR Tüm kapalı kamusal alanlarda sigara içmek yasak. Açık alanlarda çok sıkı bir sistem uygulanıyor. Parklar, yaya yolları, apartman ortak alanları, otobüs duraklarında sigara içmek yasak. Yalnızca resmi olarak belirlenmiş alanlarda sigara içilmesine izin veriliyor. TÜRKİYE Tüm kapalı kamusal alanlarda sigara içilmesi yasak. Açık alanlarda ise okul ve hastane bahçelerinde, çocuk oyun alanlarında, kamu hizmeti verilen bazı açık alanlarda sigara içmek yasak. 18 yaş altına sigara satışı yasak. Paket uyarıları ve reklam yasağı var.   *** Yeşilay Derneği, bu bilgilerden başka şunlara da yer vermiş. Yeni düzenleme ile tütün ürünleri marketlerin kasa arkasında sergilenemeyecek, görünürlüğü tümüyle kaldırılacak. Tüm parklar, bahçeler ve oyun alanlarına yasak ve sınırlamalar getirilecek. Kapalı alanlarda sigara kullanımına yönelik de mevzuatta değişikliğe gidilecek. Elektronik sigara gibi yeni nesil tütün ürünlerinin zararsız olduğu algısını ortadan kaldıracak çalışmalar yapılacak. Türkiye’de sigara yasağı ile ilgili ilk adım, 1996 yılında çıkan 4207 Sayılı Yasa ile atıldı. Kapsam, 2008 yılında genişletildi ve evler dışındaki tüm kapalı alanlar, yasak kapsamına alındı. Sigara yasağı ile ilgili konunun görünmeyen yönlerini de haftaya ele alacağım. Sözün Özü: Sigarayı bırakmak zevkten vazgeçmek değil, zehirden vazgeçmektir. Kitap Yüzü