Değerli dostlar, geçen haftaki yazımızda Yeşilay derneğinin sigara yasağı ile ilgili araştırmalarını paylaşmıştım. Bu paylaşımda Türkiye ile birlikte farklı dünya ülkelerinde uygulanan sigara yasağı örnekleri yer alıyordu. Bu haftaki yazımızda ülkemizde, Türkiye’de uygulanan sigara yasağı ile ilgili gözlem ve izlenimlerimi değerlendireceğim. *** Bakınız Yeşilay derneğinin araştırmasında Türkiye ile ilgili sigara yasağı şöyle belirtilmiş. “Tüm kapalı kamusal alanlarda sigara içilmesi yasak. Açık alanlarda ise okul ve hastane bahçelerinde, çocuk oyun alanlarında, kamu hizmeti verilen bazı açık alanlarda sigara içmek yasak. 18 yaş altına sigara satışı yasak. Paket uyarıları ve reklam yasağı var.” ***  Evet, yasal düzenleme böyle diyor. Peki, yasal düzenleme yeteri kadar ve doğru düzgün uygulanıyor mu? Hayır! Kesinlikle hayır! Yukarıda yasal düzenlemede ne diyor? “Okul ve hastane bahçelerinde, çocuk oyun alanlarında sigara içmek yasak.” Öyle mi? Kesinlikle değil! Gözlemimi aktarayım.  ***  Yurttaş, hastaneye gelmiş; sırasını ya da hastasını bekliyor. Biraz sonra hastane binasından dışarı çıkıyor, hemen kapının önünde sigarasını yakıyor, başlıyor orada, kapının önünde sigarasını içmeye. Sonra sigarayı bitiriyor, son nefesi çekiyor, izmariti oraya atıyor ve ağzındaki o son dumanı da üfleyerek hastaneden içeri giriyor. Hani hastane bahçesinde sigara içmek yasaktı? Çocuk oyun alanlarını bir de bu açıdan gözlemleyin. Çocuğunu oynatmaya gelen anne babalar, çocuk orada oynarken kendileri de banklara oturup bir güzel sigara içebiliyorlar. Hani çocuk oyun alanlarında sigara içmek yasaktı?  ***  Tüm kapalı kamusal alanlarda sigara içmek yasak. Evet, yasa öyle diyor da bu yasağın delindiği, uygulanmadığı o kadar çok örnek var ki anlatılacak gibi değil. Birçok kişi gibi ben de farklı ülkelere gittim. Gittiğim ülkelerde kapalı alanları bırakın, açık alanlarda, parklarda, bahçelerde, yolda bile sigara içenlere rastlamadım, desem yalan olmaz.  ***  Bakınız, Kazakistan’dan örnek vereyim. Kazakistan’ın en büyük kenti Almatı’da her mevsimde bulundum. Kışın da gittim, yazın da. İlkbaharda da bulundum, sonbaharda da. Açık ve kapalı alanlarda sigara içildiğini görmedim. Yeme içme mekanlarındaki kişiler, dışarıda, kaldırımın belirli yerine betondan büyükçe bir küllük yapmışlar. Sigara içme alanı olarak belirlemişler. Sigara içmek isteyen, oturduğu yerden kalkıyor, oraya gidir, orada sigarasını içiyor ve geliyor. Yemesine içmesine devam ediyor. Balkonmuş, terasmış, bahçeymiş, açık alanmış, öyle bir kolaylık, rahatlık yok. Yani şu durum oluşmuş. Açık alan, kapalı alan farketmeksizin insanların oturduğu yerlerde sigara içilmiyor. Öyle ki Almatı’da yolda yürürken bile sigara içene rastlamadım. Peki, gelelim bizim ülkemize. Yapılması gereken çok açık ve belli. Bir kişi bile olsa oturulan yerlerde sigara içmek kesinlikle yasak olmalı. Parklar, çay bahçeleri, kafeler, kafeteryalar, kahvehaneler, lokantalar, restoranlar vb her türlü yeme içme yerlerinde sigara, tütün ve tütün ürünlerinin içilmesi kesinlikle yasak olmalı. Bugün ülkemizde sigara içmeyenler, ikinci sınıf yurttaş durumunda. Neden mi? Nedeni oldukça açık.  ***  Kafelerin, lokantaların, yeme içme yerlerinin en güzel konumlu, manzaralı yerleri, balkonları, terasları sözüm ona açık alan olarak belirlenmiş ve buralarda sigara içilmesi serbest olmuş. Sigara içmeyenler ise dumandan, kokudan rahatsız olmamak için iç bölümde, karanlıkta, havasız yerde, yemek kokularının içinde oturmak zorunda kalıyor. Her ne olursa olsun deyip balkonda, terasta, manzaralı yerde oturanlar da sigara içenlerin ortalığa yaydığı sigara dumanları ve izmarit kokuları arasında yiyip içmeye çalışıyor.  DUMANSIZ TEMİZ HAVA Devletimizden, ilgililerden ve yetkililerden beklentimiz, oturulan ve yiyip içilen her yerde sigara içme yasağının getirilmesidir. Sağlıklı bir toplum ve gelecek için “dumansız temiz hava” ortamı bir an önce oluşturulmalıdır. Sözün Özü: İçmediğiniz her sigara, bağımlılığınıza karşı kazandığınız bir zaferdir. Kitap Yüzü