Değerli dostlar üç haftadır, sigara ile ilgili bilgiler ve belirlemeler paylaşıyorum. Bu paylaşımları yaparken daha önce notlarım arasına aldığım ilginç bir bilgiyi hatırladım ve siz değerli okuyucularımızla bu bilgiyi paylaşmak istedim. Farklı ülkeleri gezen bir gezgin, gittiği her ülkeye ilk giriş yaptığında burnuna gelen kokular dikkatini çekmiş. *** O gezgin diyor ki “100’e yakın farklı ülkeye gittim ve havaalanı terminallerinin çoğu klimalı, yani gerçekten koku yok. Ama havaalanından çıkıp taşıma araçlarına bindiğinizde, kente varıp insanlar arasına karıştığınızda işte o ülkenin kokusunu almaya başlıyorsunuz. *** Örneğin Hindistan, baharat ve lağım kokar. Nijer, dumanlıdır. Guam ve Porto Riko ise ferahlık. Çünkü burası doğal bitki örtüsüyle kaplı geniş açık alanlardır. Nepal'de köri ve kişniş kokusu yoğundur. Bhutan'da kanalizasyon altyapısı olmadığından onun yerine yolların iki yanına açılan oluklarla şehir içi sayılabilecek bölgelerde idrar kokusu bitki kokusuna karışmış. Tabii bir süre sonra farkında bile olmadan burnunuz o kokuya alışıyor. Ülkenin yüksek yerlerinde ise yağmur ve orman kokusu var. Tibet'te ise tütsü ve odun ateşi kokusu yoğun. *** Gerçekten en belirgin kokulara sahip olan şehirlerin başında Yeni Delhi, Mumbai ve Hong Kong geliyor. Dubai, çöl tozu gibi kokar; Karaçi, nemli 'kirli' toz gibi kokar; Seul’de şehrin bazı yerleri dışkı gibi kokar. Hong kong ise okyanustan yükselen yoğun yosun kokusu ile sokakları donatan kurutulmuş deniz ürünlerinin yanı sıra Çin yemeklerinin ağır mide bulandırıcı kokusu içinde bir yer… *** O gezgin anlatmaya devam ediyor. “Tunus'ta yaz gecesinde yasemin kokusu, zeytinyağı kokusu, taze ekmek kokusu; Fas’ta nane çayı kokusu; İngiltere'de yağmur ve nem kokusu; Hawai’de deniz meltemi kokusu; Mısır’da kum tozu ve leş kokusu; Norveç’te lezzetli balık çorbası ve dağların kokusu; Çin'de çay ve ipek kokusu; Somali'de deve eti kokusu yoğun.” *** Bir başka bilgi de şöyle: “Tayland’da yoğun sokak yemekleri, balık sosu, hindistan cevizi sütü, tropikal meyveler ve egzotik tütsülerin karışımı kokuyormuş. Hindistan’da baharatlar, yoğun köri, tütsü ve bazen sokak yemekleri ile sokakların keskin, ağır kokusu. Japonya ise genellikle temizlik kokusu, yeşil çay, ahşap tapınak ve hafif soya sosu kokusu. Londra’da eski kitaplar, deri, hafifçe nemli toprak ve yağmur kokusu. ABD/Arizona’da yağmurdan hemen sonra toprak, çöl bitkileri ve kuru sıcaklığın kokusu. Çin’de yerine göre değişmekle birlikte gübre kokusu, nem kokusu ve yemek kokularının yoğun bir karışımı kokuyormuş.” SOKAKLAR SİGARA KOKUYOR Değerli dostlar, bu bilgileri neden mi paylaştım? Çok ilginç bir bulgu için. Yurt dışından ülkemize gelen birinin ilk izlenimi, burnuna gelen ilk koku ne biliyor musunuz? Maalesef sigara kokusu, tütün kokusu. Uzunca süre yurt dışında kalıp da ülkemize gelenler, havaalanından dışarı çıktıklarında sigara kokusu, tütün kokusu aldıklarını söylüyorlar. İnsanların çoğunun üzeri sigara kokuyor. Yerler, caddeler, sokaklar sigara kokuyor. Evet, maalesef çok üzücü bir durum. Bu olumsuz algıyı ve kokuyu değiştirmemiz gerekiyor. Bunun için tüm halkımızla, devletimizin tüm birimleriyle toplu bir mücadele gerekiyor. *** Kokuların oluşumuyla ilgili gerekçe ve ortaya çıkan nedenler de araştırılmış. Onlar da şöyle: yemek kültürü, iklim ve coğrafya, kişisel hijyen. Yemek kültüründe; sokak yemekleri, baharatlar ve kullanılan yağlar en baskın koku kaynağını oluşturuyor. İklim ve coğrafya, kurak ya da yağmurlu bölgelerin toprak kokusunu, tropikal bölgeler çiçek ve nem kokusunu öne çıkarıyor. Kişisel hijyen ise yerel halkın kullandığı sabunlar, çamaşır deterjanları, parfümler, tükettikleri gıdalar vb, o ülkenin genel kokusuna katkıda bulunur. KÖTÜ ALIŞKANLIKLARIMIZDAN KURTULMAMIZ GEREKİYOR Kısaca her ülkenin kendine özgü bir “kokusu”nun olduğu ve bu kokuların genellikle yemek kültürü, yaşanılan coğrafya ve kişisel hijyen ile insan alışkanlıklarının bir karışımı olarak ortaya çıktığı bir gerçek. Biz de toplum olarak bizi olumsuz, kötü gösteren alışkanlıklarımızdan ve davranışlarımızdan bir an önce kurtulmamız gerekiyor. Sözün Özü: Bir çiçeğin kokusu ne ise bir insanın, bir toplumun kişiliği de odur. C. W. Shwab